LỜI TỰA

 

Có những tập thơ không đến bằng tiếng động lớn. Không làm người đọc choáng ngợp bởi kỹ xảo hay những câu chữ cố ý gây ấn tượng. Chúng đến chậm, như một làn gió qua triền đê, như mùi khói rơm bảng lảng cuối chiều, như một tiếng trống đình vọng từ rất xa mà nghe như từ chính trong lồng ngực mình.

“Phố Vắng Anh” của Hoàng Thanh là một tập thơ như thế.

Thơ anh không dựng lên một thế giới lạ, mà trở về với những gì quen thuộc nhất như bến nước, con đò, triền đê, hoa gạo tháng Ba, một góc phố cũ, một ly cà phê, một bóng người đã đi qua. Nhưng chính trong những điều tưởng như bình dị ấy, thơ anh chạm đến một tầng sâu hơn: ký ức và rộng hơn nữa là bản thể của con người.

Ở đó, tình yêu không chỉ là câu chuyện của hai người. Nó là nơi ký ức trú ngụ. Là chiếc cầu nối giữa hiện tại và một miền đã mất. Là thứ khi tan đi, không biến mất, mà lắng lại như phù sa âm thầm bồi đắp nên chiều sâu tâm hồn.

Một đặc điểm nổi bật của thơ Hoàng Thanh là sự hòa quyện giữa hai không gian quê và phố. Phố trong thơ anh không ồn ào, không ánh đèn, không vội vã. Phố là nơi con người ngồi giữa đông đúc mà thấy mình thiếu một người. Ngược lại, quê không chỉ là nơi chốn, mà là phần ký ức không thể tách rời. Hai miền ấy chảy vào nhau, như hai dòng nước gặp nhau trong một dòng sông chung của nỗi nhớ.

“Phố Vắng Anh” vì thế không chỉ là một nhan đề. Nó là một trạng thái tồn tại. Một nỗi vắng không ồn ào nhưng lan rộng. Vắng một người và từ đó, vắng cả một miền đời.

Điều đáng quý ở tập thơ này không nằm ở những câu chữ cầu kỳ, mà ở sự chân thật. Nỗi buồn trong thơ không làm dáng. Nỗi nhớ không phô bày. Mọi thứ lặng lẽ, như cách một người ngồi bên hiên, nhìn chiều đi qua bờ tre, không nói gì, nhưng trong lòng đã đầy.

Và có lẽ, điều ở lại sau cùng không phải là nỗi buồn mà là một sự dịu lại. Một sự hiểu. Rằng trong đời sống này, điều làm ta đau nhất cũng chính là điều đã từng làm ta ấm nhất. Và thơ nếu còn giữ được điều đó thì vẫn còn giữ được phần người trong con người.

 

 

 

MỤC LỤC

 

Phần I. Khởi sinh

 

1. Khởi sinh
2. Đồng điệu
3. Ảo tưởng

 

Phần II. Phố vắng

4. Phố vắng anh
5. Ngày không em
6. Lệch pha
7. Đối diện

8. Phố vắng chiều mưa

 

Phần III. Trở về

9. Tôi trở về
10. Dưới gốc đa làng
11. Trăng trôi bến nước
12. Bên sông Luộc
13. Tháng Ba bên sông quê
14. Trở lại bãi bồi sông Luộc

 

Phần IV. Chiêm nghiệm

15. Nhận thức
16. Tàn phai
17. Buông
18. Dư âm
19. Chiều cuối năm

20. Vòng tròn Gạc Ma

 

 

 

PHẦN I. KHỞI SINH

 

1. KHỞI SINH

Chiều rơi bãi vắng ven đê
Nắng nghiêng như rót câu thề xuống sông.
Anh mang theo một mùa đông
Em mang theo một cánh đồng nhớ nhung.

Bóng hai đứa đổ lạ lùng
Chưa quen mà đã như cùng kiếp xưa.
Gió đi qua bậc thềm mưa
Chạm vào im lặng, nghe vừa gọi tên.

Không cần nói chuyện trước bên
Không cần hỏi nữa ai quên ai chờ.
Chỉ cần đứng cạnh nhau thôi
Đã nghe ký ức bồi hồi trở ran.

Một điều tưởng đã lụi tàn
Bỗng như đốm lửa âm thầm sáng lên.
Có khi chẳng phải gặp em
Mà là gặp lại một miền đã quên.

Có khi chẳng phải gọi tên
Mà là ký ức tự lên tiếng mình.
Chiều rơi xuống phía lặng thinh
Dòng sông như cũng biết tình vừa sinh.

 

2. ĐỒNG ĐIỆU

Thơ rơi từ phía tay người
Bay qua em, đậu suốt đời chưa tan.
Không cần một tiếng thở than
Mà nghe tim đã chứa chan bóng hình.

Những điều chưa ngỏ lặng thinh
Lại thành sâu nhất của tình không tên.
Những điều chưa gọi thành quen
Lại thành sợi chỉ nối miền xa xôi.

Anh nghe gió thổi bên đồi
Em nghe như thể một lời quê xưa.
Một câu chưa kịp nói ra
Đã nghe trong ngực thiết tha lạ lùng.

Hai người đứng giữa mênh mông
Không chạm mà thấy trong lòng đầy nhau.
Xa nhau chỉ một nhịp cầu
Mà nghe đêm đã dãi dầu nhớ thương.

Có khi chẳng phải vấn vương
Mà là trời đất cũng dường xui nên.
Một câu chưa kịp gọi tên
Đã thành dấu lặng nằm bên cuộc đời.

 

3. ẢO TƯỞNG

“Chúng ta” như khói lên trời
Không ai nhóm lửa mà lời vẫn bay.
Một chiều lỡ bước qua đây
Hai người chung bóng ngỡ đầy duyên xưa.

Tin như tin giấc ngủ trưa
Tỉnh rồi mới biết chỉ vừa mộng thôi.
Có khi chưa kịp xa rồi
Mà từ đầu đã là lời hư không.

Một người vá víu nỗi mong
Một người chắp nối cánh đồng tưởng quen.
Bàn tay chưa kịp cầm lên
Đã nghe khoảng trống ở bên trong mình.

Chiều tàn xuống vết nắng nghiêng
Bóng hai đứa đổ chông chênh lạ màu.
“Chúng ta” chỉ thoáng qua nhau
Như cơn gió mỏng đi vào rồi tan.

Điều đau chẳng ở phũ phàng
Mà ở chỗ đẹp quá đà phút giây.
Nên khi ngoảnh lại bàn tay
Chỉ còn một vệt khói bay ngang trời.

 

PHẦN II. PHỐ VẮNG

 

4. PHỐ VẮNG ANH

Một ngày thôi phố vắng anh
Sợi nắng mỏng cũng trở thành quạnh hiu.
Heo may lạc phía cuối chiều
Đi qua hàng lá nghe nhiều xót xa.

Ly cà phê đắng môi qua
Mà sao vị đắng cứ sa xuống lòng
Góc quán cũ vẫn ngồi không
Như còn giữ một mùa đông cũ người.

Chiếc ghế đá dưới hàng cây
Thiếu đi một bóng mà đầy gió sương.
Bản nhạc cũ vẫn trên đường
Mà nghe từng nốt đoạn trường hơn xưa.

Em ngồi bên cửa sổ mưa
Tay ôm lấy cằm, mắt tựa vào xa.
Tiếng xe ngoài phố đi qua
Cũng làm nỗi nhớ vỡ òa trong tim.

Phố đông mà cứ lặng im
Hàng cây đứng đó mà nghiêng nỗi buồn.
Trời không mưa vẫn như tuôn
Một miền nước mắt không nguồn không tên.

Một ngày thôi vắng dáng quen
Mà như cả phố chênh bênh xuống chiều.
Mới hay mất một người yêu
Là thừa ra cả rất nhiều cô đơn.

5. NGÀY KHÔNG EM

Chiều rơi bãi vắng ven đê
Nắng như giọt mật chảy về cuối sông.
Cây đa đứng lặng bên đồng
Rễ ôm đất cũ như mong một người.

Em đi qua thoáng nụ cười
Mắt đen lúng liếng rối đời anh đi.
Gàu tre chạm nước thầm thì
Múc lên toàn nhớ, còn gì là em.

Anh ngồi nhặt lại bên thềm
Nhặt bao tiếng nói mà quên mất người.
Con đò vẫn lặng lẽ trôi
Không bến để đợi, không lời để mong.

Một đời như cánh lục bình
Trôi theo con nước vô tình mà quen.
Đêm về trăng rụng bên hiên
Nghe như có tiếng gọi tên một thời.

Anh đi quá nửa cuộc đời
Mà không đi hết một thời có em.
Sáng ra bến vắng im mềm
Chỉ còn chiếc bóng đứng xem sông đầy.

Ngày không em gió heo may
Thổi qua đồng cũ hao gầy cả tim.
Có người lặng lẽ đi tìm
Một điều đã mất lặng im suốt đời.

 

6. LỆCH PHA

Kim đồng hồ chệch một pha
Nghe như đã lệch cả nhà đời nhau.
Anh còn nói chuyện mai sau
Em gom lá cũ, cúi đầu lặng im.

Anh đi phía rộng êm đềm
Em về phía vắng bên thềm cỏ khô.
Không lời trách cứ đôi bờ
Chỉ là một nhịp không chờ được nhau.

Có khi chẳng phải vì đau
Mà vì không thể chung màu thời gian.
Một người còn mộng mơ tràn
Một người đã đứng bên ngàn gió xa.

Gọi anh, tiếng rớt xuống xa
Nghe như rơi mất bên bờ không tên.
Không ai bảo phải lãng quên
Chỉ là giữ mãi cũng bền được đâu.

Có khi chỉ bởi một câu
Nói chậm một nhịp mà đau cả đời.
Nhìn nhau giữa buổi chiều rơi
Mới hay lỡ hẹn với người từ khi.

 

7. ĐỐI DIỆN

Anh về phía gió không bờ
Em về phía đất bơ vơ cỏ gầy.
Chẳng còn chung một bàn tay
Mỗi người giữ một tháng ngày riêng đau.

Tình yêu không buộc được nhau
Chỉ là chỗ trú qua cầu nhân gian.
Đến khi ngoảnh lại muộn màng
Mới hay giấc mộng đã tàn từ lâu.

Không lời cay đắng bạc đầu
Không cần nước mắt vẫn sâu ngậm ngùi.
Có khi chẳng phải ngậm ngùi
Mà là sự thật nhẹ vùi trong tim.

Ta đi qua một nổi chìm
Như qua cơn gió không tìm được tên.
Chỉ còn chiếc bóng chông chênh
Đi về mỗi phía, lênh đênh phận mình.

Một lần dám đứng lặng thinh
Nhìn vào đổ vỡ mới thành lớn hơn.
Yêu đâu chỉ để được gần
Mà còn để biết cô đơn thật lòng.

8. PHỐ VẮNG CHIỀU MƯA

 

Phố xưa ướt một chiều mưa
Dòng người lặng lẽ như chưa từng về.
Anh ngồi bên quán cà phê
Nghe trong đáy cốc cơn mê cũ mình.

 

Em qua áo mỏng mong manh
Như cơn gió thoảng ngang thành phố xưa.
Một lần lỡ hẹn ngày mưa
Mà như lỡ cả một mùa thanh xuân.

 

Anh ngồi nhặt gió bâng khuâng
Nhặt từng chiếc lá cuối sân quán chiều.
Mưa rơi mỏng phía mái hiu
Như ai gõ khẽ những điều đã xa.

 

Con đường ướt bóng hàng hoa
Mùi hương cũ chợt đi qua tim người.
Em không ngoảnh lại mỉm cười
Mà anh nghe cả một trời nhớ thương.

 

PHẦN III. TRỞ VỀ

9. TÔI TRỞ VỀ

Tôi trở về, ve gọi râm ran
Sân đình nắng rắc qua tàn lá thưa.
Cây đa già đứng như xưa
Soi nghiêng giếng nước, đón mùa tuổi thơ.

Mái tranh còn mùi rạ khô
Câu vè cũ của bà ru cuối chiều.
Con đường đất đỏ liêu xiêu
Vẫn in dấu những cánh diều năm nao.

Bóng mẹ nghiêng phía bờ ao
Bóng cha đổ xuống bờ rào sớm trưa.
Bao năm đi khuất nắng mưa
Tôi về nghe lại tiếng mùa trong sân.

Bờ tre vẫn giữ gió ngần
Tiếng gà vọng lại bao lần thiết tha.
Bữa cơm cũ, bếp nhà ta
Khói lên mỏng mảnh mà là bình yên.

Tôi về cúi nhặt một miền
Tuổi thơ rơi giữa triền đê, giếng làng.
Mới hay sau mọi lang thang
Nơi neo trái tim vẫn là mái tranh.

 

10. DƯỚI GỐC ĐA LÀNG

Cây đa đứng tự bao đời
Rễ ôm đất cũ như người đợi nhau.
Chiều buông, khói bếp phai màu
Sân đình gió thổi bạc đầu tiếng xưa.

Anh về mang mấy câu thơ
Chưa kịp viết hết đã chờ gặp em.
Em qua bến nước êm đềm
Gàu tre chạm sóng gọi mềm một thời.

Nhìn nhau chẳng nói thành lời
Chỉ nghe trong lá một đời rơi rơi.
Cây đa che bóng hai người
Mà sao bóng cứ tách rời khỏi nhau.

Một chiều đứng dưới tàn cao
Nghe trong rễ cũ xôn xao nỗi mình
Cây đa giữ bóng lặng thinh
Còn ta giữ một mối tình chưa nên.

 

 

11. TRĂNG TRÔI BẾN NƯỚC

Trăng lên từ phía con đò
Nghiêng soi bến cũ lặng lờ nước trôi.
Anh ngồi viết dở câu đời
Con thuyền buộc gió chơi vơi bến làng.

Em về qua lối tre ngang
Áo bay chạm gió mơ màng như xưa.
Không ai hẹn trước bao giờ
Mà như đã đợi từ mùa rất xa.

Trăng rơi xuống giữa đôi ta
Nghe như có thật mà là hư không.
Con thuyền neo giữa dòng sông
Như lòng không biết bến trong hay ngoài.

Gió khuya khẽ chạm vai ai
Nửa như muốn ở, nửa hoài muốn đi.
Trăng trôi qua vết xuân thì
Còn ta lạc giữa những gì dở dang.

 

12. BÊN SÔNG LUỘC

Sông Luộc lặng lẽ trôi xuôi
Phù sa bồi bãi một thời xa xưa.
Bên bờ ngô biếc đong đưa
Gió hong lúa chín, nắng vừa lên non.

Em đứng dưới bãi ngô non
Mắt tròn lúng liếng, môi còn mơ say.
Áo xanh lấp lánh sương bay
Gió qua khẽ chạm bàn tay dịu hiền.

Ven đê cây táo đứng nghiêng
Quả non xanh mướt ươm miền gió sông.
Buồng chuối nặng trĩu đầu cong
Như đời lam lũ vẫn mong ngọt lành.

Em nghiêng vai đứng bên anh
Tay còn mùi rạ, tóc xanh nắng chiều.
Nghe tim đập giữa bao điều
Như nghe đất gọi, như chiều gọi quê.

Sông xưa giữ dấu lời thề
Bãi này máu đã đỏ đầy phù sa.
Nuôi cây, nuôi lúa, nuôi ta
Lớn lên cùng gió cùng hoa ven bờ.

Giờ đây đứng giữa đôi bờ
Mới hay quê cũ chính là một người.
Đi qua bao phía cuộc đời
Vẫn không đi khuất một thời bên sông.

 

13. THÁNG BA BÊN SÔNG QUÊ

Nếu còn nợ gió tháng Ba
Sao em chưa ghé lại qua bến này.
Dòng sông lặng lẽ vơi đầy
Hoa gạo đỏ lửa rơi dày triền đê.

Bỏ phố anh lại tìm quê
Mang theo câu hát vụng về ngày xưa
Hoa xoan tím rụng lưa thưa
Rơi đầy lối cũ, gió đưa bến chiều.

Con đò neo bóng liêu xiêu
Sào tre cắm bến đợi chiều sang sông.
Có khi đời nợ tơ lòng
Nợ bờ đê cũ, nợ dòng sông xưa.

Nợ câu thơ viết chưa vừa
Nợ vòng tay khẽ mùa mưa gió mềm.
Bao năm xuôi ngược nổi chìm
Duyên quê vẫn đợi âm thầm trong ta.

Tháng Ba nghiêng phía hiên nhà
Nghiêng luôn bóng một người qua trong lòng.
Có điều chẳng thể gọi xong
Mà thành thương nhớ mênh mông suốt đời.

 

14. TRỞ LẠI BÃI BỒI SÔNG LUỘC

Tháng Ba gió bấc cuối mùa
Hoa gạo già đỏ như vừa cháy lên.
Sông Luộc lặng giữa chiều nghiêng
Giữ trong con nước một miền cũ xưa.

Anh về sau mấy nắng mưa
Vai thêm gió bụi, mắt thưa tiếng cười.
Con đường nhỏ vẫn đây thôi
Cỏ ven bờ vẫn xanh rời lối qua.

Giếng làng cũ, gốc thị già
Nước trong veo như tuổi ta một thời.
Anh ngồi lặng giữa bồi hồi
Nghe thời gian rụng xuống đồi cỏ non.

Có một thuở rất vuông tròn
Tay chạm tay mà gió còn bâng khuâng.
Tiếng trống đình vọng cuối xuân
Gọi mùa lễ hội về gần mái rơm.

Người đông mà hội vẫn buồn
Bởi trong đám hội thiếu luôn một người.
Sau bao giông gió cuộc đời
Nơi bình yên nhất vẫn ngời bóng em.

Đêm làng ếch gọi ngoài đêm
Trăng treo đầu mái, gió mềm qua sân.
Anh đi qua mấy xa gần
Vẫn quay về đứng tần ngần bãi xưa.

 

PHẦN IV. CHIÊM NGHIỆM

15. NHẬN THỨC

Một ngày em hiểu một điều
“Chúng ta” vốn chỉ một chiều trùng nhau.
Hai người đứng tạm chung cầu
Hết chung nhịp bước qua cầu là thôi.

Không cần nói cũng đã rời
Không cần ngoảnh lại cũng vơi dần rồi.
Chỉ cần một phía buông lơi
Là bao gắn bó rã rời không hay.

“Chúng ta” như nắng ban ngày
Qua rồi để lại bóng gầy phía sau.
Có khi chẳng phải mất nhau
Mà là chưa từng thuộc vào đời nhau.

Đi qua một cuộc bể dâu
Mới hay gắn bó đâu màu vĩnh viễn.
Có điều càng hiểu càng yên
Càng đau càng bớt ưu phiền trong tim.

 

16. TÀN PHAI

Chiều nghiêng bóng đổ bên đời
Con đường cũ vẫn một người vắng tên.
Em thôi gọi nữa làm chi
Tên anh rơi xuống còn gì để nghe.

“Chúng ta” cũ tựa câu thề
Gấp trang bỏ lại, bốn bề lặng im.
Có khi chẳng phải lãng quên
Mà là ký ức tự tìm đường xa.

Một lần ngoảnh lại nhận ra
Mọi điều đã cũ như làn khói bay.
Còn ta ngồi giữa heo may
Nghe đời rạn khẽ trong tay vô thường.

Có người đi hết dặm đường
Mới tin chia biệt cũng thường thôi em.
Nhưng trong phần tối rất êm
Vẫn còn một đốm lửa mềm chưa nguôi.

 

 

17. BUÔNG

Em không níu nữa cho phiền
Tay không giữ gió, giữ duyên sao đành.
Buồn theo con nước trôi nhanh
Bèo tan hết lớp, chỉ còn mặt sông.

Em như tỉnh giữa hư không
Biết là đã có, bây giờ là không.
Có khi chẳng phải chờ mong
Mà là học cách để lòng nhẹ tênh.

Thôi thì trả gió cho miền
Trả sông cho nước, trả quên cho người.
Em đem phần đục cuộc đời
Lọc qua im lặng cho vơi nặng lòng.

Một mai đứng giữa mùa trong
Biết đâu lại thấy dòng sông hiền hòa.
Đi qua hết những xót xa
Người ta mới học cách mà bình yên.

 

18. DƯ ÂM

Có điều chẳng mất khỏi lòng
Chỉ thay hình dạng như sông đổi bờ.
Tình yêu hóa tiếng ầu ơ
Ký ức hóa lặng, bây giờ thành em.

Không còn nhớ rõ môi mềm
Chỉ còn nhớ gió êm đềm đã qua.
Không ngày kết thúc hiện ra
Chỉ là một sớm nhận ra hết rồi.

Sống mà không nghĩ tới người
“Chúng ta” tan giữa khoảng trời sương mai.
Không còn dấu vết hình hài
Chỉ còn một kẻ đổi thay trong đời.

Nhưng từ trong vệt đổi thay
Lại sinh một thứ sâu dày dịu hơn.
Đó là biết giữ cô đơn
Như giữ phần sáng của hồn sau đau.

 

19. CHIỀU CUỐI NĂM

Chiều nay nghiêng bóng hiên nhà
Thời gian khẽ gõ phong ba tháng ngày.
Một đời mấy độ vơi đầy
Cuối năm chợt thấy lòng say với đời.

Ngồi nghe năm tháng trôi xuôi
Buồn vui dệt lại một người hôm nay.
Có khi lạc giữa sương bay
Giữa dòng hối hả hao gầy ước mơ.

Có khi tưởng đã phai mờ
Bỗng nghe tim gọi bến bờ bình yên.
Chiều nay học cách lắng yên
Buông tay giận dữ, giữ miền bao dung.

Thương người cũng chính thương mình
Giữ cho tâm sáng giữa nghìn phù sinh.
Đời như mây nổi bồng bềnh
Hợp tan, còn mất, cũng thành gió thôi.

Chiều về bếp lửa lên rồi
Cơm thơm khói tỏa, cha cười, mẹ trông.
Một ngày đi hết long đong
Mới hay giản dị là không thể rời.

Khép năm cũ lại bên trời
Mở ra một nụ cười tươi trong lòng.
Giữ cho đời bớt long đong
Bằng một ngọn lửa ấm nồng trong ta.

 

 

 

 

20. VÒNG TRÒN GẠC MA

 

Biển Đông sóng nhớ ngàn năm,
Gạc Ma bãi đá âm thầm gọi tên.

Dưới tầng nước thẳm lênh đênh,
Một vòng người lính dựng nên giữa trời.

 

Không thành lũy, chẳng pháo đài,
Chỉ tim giữ đảo, giữ trời Việt Nam.

Tháng Ba biển bỗng mặn hơn,
Mặn vì máu chảy giữa cơn bão dồn.

 

Người ngã xuống giữa trùng khơi,
Lá cờ vẫn đứng giữa trời tự do.

Sáu mươi bốn bóng không mờ,
Hóa thành sóng vỗ bến bờ quê hương.

 

Ba mươi năm gió đại dương,
Vẫn còn gọi mãi linh hồn anh linh.

Vòng tròn giữ biển lặng thinh,
Mà trong tim Việt hóa thành nghìn năm.